* مهمترین عوامل ایجاد کننده خشم و عصبانیت چه مواردى هستند؟
شایع ترین عوامل ایجادکننده خشم و عصبانیت در اشخاص به طور خلاصه و فشرده شامل موارد زیر است:
۱- خستگى هاى جسمانى وتحلیل رفتن قدرت بدنى بر اثر کارهاى سخت.
۲- گرسنگى و ضعف
۳- کمبود ویتامین ها بویژه ویتامین B1
۴- توقعات و انتظارات بى جا و خودخواهى هاى افراد در مناسبات فردى و اجتماعى
۵ - قانع نبودن اشخاص به آنچه که در اختیار و دسترس آن هاست و به عبارتى به آن چه که هستند.
۶- عدم انتقادپذیرى و عدم انعطاف در برابر عقاید مخالف
۷- داشتن ضعف در قوه عقل و منطق و استدلال و عدم توانایى گفت وگو
۸- فقدان دید و چشم انداز معنوى در زندگى شخصى
۹- مزاح و شوخى هاى بى جا و بى موقع دیگران و یا مورد تمسخر واقع شدن از سوى دیگران
۱۰- شکست و عدم موفقیت در کارها و برنامه ها
۱۱- با وجود همه موارد فوق، مهمترین ریشه هاى خشم و عصبانیت افراد را باید در کودکى افراد و تأثیرات محیط خانوادگى و تربیتى اشخاص جست وجو کرد.
* از مهمترین مضرات و زیان هاى ناشى از عصبانیت در زندگى افراد مى توان به چه نکاتى اشاره کرد؟
۱- عصبانیت و زود خشمى در افراد، مانع از شکوفا شدن و بیدارى تمایلات معنوى و روحانى در روح و روان اشخاص مى شود.
۲- خشم و عصبانیت، به دلیل فرسوده کردن ذهن وجسم و تولید دردهاى عصبى و جسمانى در اندام و جوارح افراد، باعث کوتاه شدن هر چه بیشتر عمر و سن اینگونه اشخاص مى شود.
۳- عصبانیت و زودخشمى اگرچه خود مى تواند ناشى از ضعف قوه استدلال و قوه عقلانى افراد باشد، از سویى مسبب بروز ضعف در قدرت تصمیم گیرى صحیح و قوه عقلانى - استدلالى اشخاص نیز مى شود.
۴- زودخشمى و عصبانیت، باعث مى شود که دیگران از این گونه افراد انتقاد نکرده و باعث شوند که او از نعمت اصلاح شدن محروم گردد.
* چه روش هاى مؤثرى براى کنترل خشم و عصبانیت مى توان به کار گرفت؟
۱- از مهمترین روش ها، به دست گرفتن سررشته و مهار خشم و عصبانیت است؛ به عبارتى با تمرین و خودآگاهى مداوم، از بروز علایم خشم خوددارى شود و با تقویت خویشتندارى و کنترل بر نفس، خود را به دست عصبانیت خویش نسپاریم.
۲- تلاش براى عادت کردن به استفاده ازعقل و منطق و استدلال پیش از ابراز احساس و عواطف فردى یا دیدگاه هاى از پیش سنجیده نشده.
۳- از کنار مسائل براحتى عبور کنیم و به حرکات و رفتار دیگران معنایى فراتر از آن چه که هست ندهیم، سخت نگیریم و به اصطلاح «گیر» ندهیم.
۴- کاهش دادن انتظارات و توقعات خویش و پذیرش آنچه که هست.
۵- نیک بینى، درست دیدن و واقع بینى را در خود پرورش دهیم.
۶- پیش از آن که عصبانیت و خشم خود را بروز دهیم به عکس العمل و بازتابى که رفتار ناخوشایند و تند ما بر خواهد انگیخت بیندیشیم.
۷- پیش از آن که عصبانیت خویش را بروز دهیم به خودمان یادآور شویم که «تو هم اکنون حق انتخاب و گزینش دارى؛ بنابراین مى خواهى انسان باشى یا حیوان؟»
۸- براى به تأخیر انداختن ابراز خشم شروع کنیم به شمردن از ۱۰۰ تا صفر به صورت معکوس و با فاصله هر ۷ شماره: ۱۰۰ ، ۹۳ ، ۸۶ و...
۹- محل مورد نظر را ترک کنیم و یک لیوان آب خنک بنوشیم.
۱۰- تلقین مثبت کنیم و به خود یادآورى کنیم که: «عصبانیت چیزى نیست مگر زبونى و خوارى و ناتوانى در قدرت عقل و منطق و توانایى گفت وگو، علاوه بر آن تو که دوست ندارى دیگران تو را به عنوان شخصى ضعیف و بى منطق و عصبى بشناسند و...»
۱۱- اگر شخص مؤمنى هستید، در هنگام خشم بلافاصله شروع کنید به خواندن دعا و کمک خواستن صمیمانه از خداوند.
۱۲- و بالاخره اینکه با تمرین مداوم تلاش کنید که بتوانید در هر موقعیتى خود را به جاى دیگران بگذارید.