کنوانسیون بین‌المللی حقوق کودک که ایران در سال 1372 با اعلام شروطی آن را تصویب کرد، تمامی افراد زیر 18 سال را کودک دانسته است.

این درحالی است که بر اساس آمارهای سازمان ثبت احوال طی چند سال اخیر آمار مربوط به ازدواج کودکان 10 تا 15 سال در کشور بیشتر شده است و به تبع آن طلاق و جدایی نیز در میان کودکان افزایش داشته،‌ سرشماری انجام شده در سال 89، نشان می‌دهد که 342 هزار کودک زیر 18 سال در کشور ازدواج کرده‌اند. این گفته‌ها در حالی است که از سال 84 تا 89 حدود 45 درصد ازدواج و طلاق درمیان کودکان افزایش یافته است ، آمار سال 89 نشان می‌دهد که 37 هزار کودک 10 تا 18 سال مطلقه و بیوه درکشور وجود دارد در سال گذشته نیز ثبت احوال استان تهران ازا زدواج 75 کودک زیر 10 سال در تهران پرده برداشت.

برای اینکه بدانیم ازدواج کودکان یا کودک همسری امری شایسته و مطلوب است یا خیر موضوع را از نظر حقوقی و روانشناسی مورد بررسی قرار می‌دهیم.

بلوغ جسمی تنها شرط ازدواج کودکان در قانون ایران
محمد صالح نیکبخت درباره ازدواج کودکان در قانون ایران گفت:‌‌در قانون ایران و سن بلوغ برای ازدواج دختران همان 8سال و 10 ماه شمسی (9سال قمری) و برای پسران 14 سال و 9 ماه شمسی (15 سال قمری) می‌باشد که متاسفانه این مساله باعث شده عاقدین کودکان را در این سنین عقد و دفاتر رسمی ازدواج نیز اینگونه ازدواج‌ها راثبت نمایند.

وی افزود: امروزه در محاکم کسی که به بلوغ رسیده باشد حتی اگر برای انجام معامله سن رشد وی احراز نشده باشد برای ازدواج با مشکلی مواجه نخواهد شد.

این وکیل دادگستری تاکید کرد‌:میان تبصره 1 ماده 1210 که سن بلوغ در افراد را مشخص کرده است و تبصره 2 همین ماده که به افراد یاد شده حق تصرف در اموال و انجام معاملات را نمی‌دهد مگر در صورت احراز رشد آن‌ها (بلوغ فکری) در محاکم‌، تناقض آشکاری وجود دارد این موضوع بیانگر آن است که میان بلوغ جسمی و بلوغ فکری اختلاف وجود دارد.

وی با بیان اینکه باید از ازدواج‌های زودرس و ورود کودکان به زندگی زناشویی جلوگیری کرده و از ثبت چنین ازدواج‌هایی خودداری کرد گفت: چنین ازدواج‌هایی به دلیل عدم برخورداری زوجین از بلوغ فکری لازم برای ازدواج ،با مشکلات بسیاری مواجه شده ومنافع آن‌ها تامین نخواهد شدهمچنین اگر این ازدواج‌ها منجر به تولد کودکی شود والدین که خود کودک هستند بلوغ فکری لازم را برای نگهداری و تربیت فرزند خود نخواهند داشت،‌بنابراین حتی اگر بنا به ملاحظات شرعی نتوان از چنین ازدواج‌هایی جلوگیری کرد باید مانع از برقراری رابطه زناشویی میان کودکان به‌ویژه در سنین خردسالی شد زیرا برای تشکیل خانواده بلوغ فکری و جسمی هردوضروی است .

ازدواج در سنین پایین ؛افزایش احتمال مواجهه با مشکلات زناشویی
عباس رجبی، روانشناس گفت:کسانی که در سنین پایین ازدواج می‌کنند به دلیل عدم برخورداری از رشد کافی، عدم توانایی در اداره زندگی، فقدان مدیریت روانی و عاطفی مناسب و عدم درک متقابل از شریک زندگی خود معمولا با مشکلات زیادی روبه‌رو خواهد شد.

این روانشناس بابیان این‌که دخترانی که درسنین کودکی به خانه بخت فرستاده می‌شوند هنوز قدرت تمیزعشق ازعاطفه را ندارد اظهار داشت: زمانی که افراد، به‌‎ویژه دختران درسنین کم ازدواج می‌کنند به دلیل برآورده نشدن خواسته‌هایشان دچار ضربه روانی می‌شوند؛ چرا که از خواسته‌هایشان تعریف درست و دقیقی ندارند و نگاهشان در این زمینه نگاهی سطحی است که برای زندگی مشترک مناسب نیست.

عباس رجبی افزود: گاهی اقشار ضعیف جامعه دختران خود را که در سنین کودکی قرار دارند به خانه شوهران ثروتمند و سالمند می‌فرستند چنین عملی به سلامت روانی و عاطفی کودک صدمات جبران ناپذیری زده چه بسا آینده وی را به تباهی بکشاند.

انجمنی که می‌ترسد سخن بگوید
خبرنگار اجتماعی برنا در تلاش برای مصاحبه با کارشناسان و مسئولان انجمن حمایت از حقوق کودک درباره ازدواج کودکان با این انجمن تماس گرفت که متاسفانه مسئولان انجمن حاضر به پاسخگویی نشده و علت آن را پرهیز از بروز برخی مشکلات عنوان کردند،‌ عجیب است انجمنی که حمایت از حقوق کودکان و اندیشیدن به آینده آن‌ها را وظیفه خود می‌‎داند از صحبت کردن درباره یکی از خطراتی که سلامت جسم و روان کودک را به‌خطر می‌اندازد در هراس است. گویا مسئولان این انجمن فراموش کرده‌اند حمایت از حقوق هر چیز و هر کس به معنای پذیرش رویارویی با مشکلات و موانع است.

ازدواج در کودکی زمینه‌ساز مشکلات آینده
آیا کودکان ما به ویژه دخترکانی که در خردسالی به خانه بخت یا شاید خانه ای برای شور بختی فرستاده می‌شوند پناهگاهی جز همان حجله‌گاه غم‌انگیز ندارند ؟دخترانی که بسیاری از آن‌ها به خانه مردانی سالمند فرستاده می‌شوند و باید کودکی و جوانیشان رادر کنار مردی سپری کنند که با دنیای کودکانه آن‌ها فرسنگ‌ها فاصله دارد . به راستی چگونه مردی می‌تواند کودکی را به عنوان همسر برگزیند و از برقراری ارتباط زناشویی با دخترکی خردسال احساس رضایت کند؟

آیا کودکی که در سن پایین بامشکلات بزرگسالان دست و پنجه نرم می‌کند، به جای بازی در کوی و برزن نان‌آور خانه می‌شود یا از کودکی دیگر نگهداری می‌کند فرصتی برای شناخت خودو جهان پیرامونش ونیز زمانی برای شکل دادن به جهان بینی خاص خود خواهد داشت؟ آیا کسی که خود را نمی‌شناسد می‌تواند فرزندش را در خودشناسی یاری دهد و او را در حل مسائلش کمک نماید؟

بازی‌های شاد کودکانه ،قهر و آشتی‌های ساده اما مهم عالم کودکی و رویاهای شیرین آن دوران اگرچه ساده هستند اما هرکدام بخشی از خودشناسی و جهان‌شناسی امروز ما را رقم زده‌اند که محرومیت ازآن‌ها می‌تواند زمینه‌ساز بسیاری از مشکلات و رنج‌های آینده باشد.

به امید روزی که به دنیای شاد کودکانمان احترام بگذاریم و آن‌ها را در کودکی با رنج‌ها ومشکلات بزرگسالان آشنا نکنیم. 

برنا،/شادی مکی/